Basınçlı Ekipmanlar ve CE Belgelendirme (2014/68/AB)
2014/68/AB Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (PED), Avrupa Birliği tarafından basınçlı ekipmanların serbest dolaşımını sağlamak, insan sağlığı ile çevrenin korunması için gerekli güvenlik düzenlemelerini belirlemek amacıyla yürürlüğe konulmuştur. Yönetmelik, hem AB üyesi ülkelerde hem de Türkiye’de uygulanmakta olup, kapsam dâhilindeki ürünlerde CE işareti bulundurulmasını zorunlu kılar.
Yönetmeliğin Kapsamı
Yönetmelik, basınçlı ekipmanların tasarım, imalat, test, belgelendirme ve pazara arzı süreçlerinde uyulması gereken kuralları içerir.
Basınçlı ekipmanlar kapsamına giren ürünlerden bazıları şunlardır:
- Buhar kazanları
- Basınçlı kaplar
- Boru sistemleri
- Valfler ve basınçlı ekipman aksamları
- Gaz tüpleri
- Yangın söndürme cihazları
- Hidrolik ve pnömatik silindirler
PED, bu ekipmanların güvenli üretimini, montajını ve kullanımını sağlamak için asgari gereklilikler tanımlar. Ürünlerin CE işareti alabilmesi için ilgili uygunluk değerlendirme süreçlerinden geçmesi gerekir.
CE Belgelendirme ve Uygunluk Modülleri
Basınçlı ekipmanların sınıflandırması; basınç, hacim, kullanım amacı ve akışkan türüne göre yapılır. Bu sınıflandırmaya bağlı olarak ürünün yönetmelikteki kategorisi belirlenir.
CE işaretlemesi için kullanılabilecek uygunluk değerlendirme modülleri şunlardır:
- Modül A: İç denetim
- Modül B: Tip muayenesi
- Modül C1: Seri üretim tip muayenesi
- Modül C2: Üretim kontrolü
- Modül D: Ürün kalite güvencesi
- Modül E: Üretim sürecinin kalite güvencesi
- Modül F: Son inceleme ile ürün doğrulaması
- Modül G: Birim onayı
- Modül H: Kalite güvencesine dayanan tipe uygunluk
- Modül H1: Tam kalite güvencesine dayanan tipe uygunluk
Yönetmelik Kapsamındaki Ürünlere Örnekler
- Kompresörler: Gazları sıkıştırarak yüksek basınçlı hava veya gaz üretmek için kullanılır.
- Kazanlar: Buhar veya sıcak su üretiminde kullanılır.
- Basınçlı kaplar: Gaz ve sıvıların saklanması veya taşınmasında görev alır.
- Tüpler ve borular: Basınçlı akışkanların iletiminde kullanılır.
- Basınçlı filtreler: Kimyasal ve endüstriyel süreçlerde filtrasyon için tercih edilir.
- Hidrolik sistemler: Basınçlı sıvılarla mekanik güç üretir.
- Pompa sistemleri: Sıvıların yüksek basınçla taşınmasını sağlar.
- Basınçlı tanklar: Su ve yakıt depolama uygulamalarında kullanılır.
- Yangın söndürme ekipmanları: Tüpler ve sprinkler sistemleri bu kapsama girer.
- Hava tankları: Kompresörlü sistemlerde basınçlı havayı depolar.
Bu ekipmanlar, kullanım alanları itibarıyla potansiyel tehlikeler barındırabildiğinden, güvenlik standartlarına uygun şekilde tasarlanmalı, üretilmeli ve belgelendirilmelidir.
Basınçlı Ekipmanlarda CE Belgesi Alınmasının Önemi
CE işareti, basınçlı ekipmanların AB mevzuatına uygunluğunu gösterir ve pazara arz için zorunludur. Belgelendirmenin önemi şu başlıklarda öne çıkar:
- Yasal Zorunluluk: AB pazarına sunulan tüm basınçlı ekipmanlarda CE işareti bulunması gerekir.
- Ürün Güvenliği: CE işareti, ekipmanın temel sağlık ve güvenlik gerekliliklerini karşıladığını gösterir.
- Kalite ve Performans: Belgelendirme, ürünün belirli kalite ve performans kriterlerini sağladığını kanıtlar.
- Pazar Erişimi: CE işareti, ürünlerin AB iç pazarında serbest dolaşımını sağlar.
- Müşteri Güveni: CE işareti, kullanıcıların ve işletmelerin ürünün güvenliğine duyduğu güveni artırır.
- Hukuki Koruma: Üreticiler, CE işaretli ürünlerle olası sorumluluk risklerine karşı hukuki açıdan daha güçlüdür.
- Uluslararası Ticaret: CE işareti, AB dışındaki bazı pazarlarda da geçerlilik göstergesi olarak kabul edilmektedir.
- Teknik Dosya: CE süreci, ürünün tasarım, üretim ve test süreçlerinin belgelenmesini gerektirir.